Dobrze dobrany kapelusz poznaje się po tym, że po kwadransie przestaje się o nim myśleć: nie uciska, nie zsuwa się i pasuje do twarzy tak, jakby był noszony od lat. Na ten efekt składają się trzy decyzje, podejmowane zawsze w tej samej kolejności. Najpierw rozmiar, bo nawet najpiękniejszy fason nie obroni się, gdy kapelusz siedzi na czubku głowy. Potem kształt główki dobrany do twarzy, a na końcu szerokość ronda dopasowana do wzrostu i sylwetki.

Najpierw rozmiar, czyli obwód głowy w centymetrach

Rozmiar kapelusza to po prostu obwód głowy w centymetrach: jeśli taśma pokaże 58 cm, szukasz rozmiaru 58. Obwód mierzymy taśmą centymetrową w połowie czoła i centymetr nad uszami (w miejscu, gdzie kapelusz ma przylegać do głowy). Ta linia wyznacza miejsce, w którym od środka biegnie potnik, czyli skórzany lub bawełniany pasek stykający się z czołem.

Jak zmierzyć głowę krok po kroku

• Użyj miękkiej taśmy krawieckiej. Jeśli jej nie masz, owiń głowę sznurkiem lub paskiem papieru, zaznacz miejsce styku i zmierz odcinek linijką.
• Poproś kogoś o pomoc. Samemu trudno utrzymać taśmę na właściwej wysokości z tyłu głowy. Tam powinna przechodzić przez najbardziej wystającą część potylicy.
• Taśma ma przylegać, a nie ściskać. Za luźna da wynik zawyżony, zaciśnięta – kapelusz, który po godzinie zostawi czerwoną pręgę na czole.
• Zmierz dwa, trzy razy i przyjmij wynik, który się powtarza. Różnica pół centymetra to często różnica między wygodnym a ciasnym kapeluszem.
• Mierz we fryzurze, którą zwykle nosisz. Gęste, dłuższe włosy potrafią dodać do obwodu kilka milimetrów, a krótkie strzyżenie je odejmuje.

Najczęstsze błędy przy pomiarze

Najczęściej taśma ląduje za nisko, tuż nad brwiami, albo za wysoko, na szczycie czoła. W obu przypadkach wynik nie odpowiada miejscu, w którym kapelusz faktycznie spocznie na głowie. Drugi błąd to mierzenie starej czapki z dzianiny zamiast głowy: dzianina się rozciąga, więc jej obwód niewiele mówi. Trzeci to zamawianie według rozmiaru literowego z odzieży. Litera S czy L w kapeluszach obejmuje po dwa centymetry obwodu, dlatego liczba w centymetrach jest znacznie pewniejsza.

Wynik porównaj z tabelą rozmiarów, w której są też oznaczenia literowe oraz odpowiedniki brytyjskie i amerykańskie. Kapelusze filcowe z wełny i włosa króliczego produkujemy co jeden centymetr, w rozmiarach 54–62. Tabela podpowiada również, co zrobić, gdy wynik wypada pomiędzy rozmiarami. Jeśli kapelusz okaże się odrobinę za luźny, wystarczy wkładka pod potnik, która zmniejsza obwód najwyżej o 1,5 cm – znajdziesz je w dziale regulatory rozmiaru. Na kapelusz nieco za ciasny jest drewniane prawidło, które rozciąga obwód mniej więcej o centymetr.

Jak powinien leżeć dobrze dobrany kapelusz

Pierwsze przymierzenie w domu powie więcej niż jakakolwiek tabela. Załóż kapelusz prosto, tak żeby potnik objął głowę na linii pomiaru, i sprawdź kilka rzeczy:

• kapelusz nie opada na uszy ani na brwi i nie trzeba go docisnąć, żeby został na miejscu,
• przy pochyleniu głowy nie zsuwa się do przodu,
• między potnik a skroń da się wsunąć palec, ale z lekkim oporem,
• po kwadransie noszenia na czole nie ma czerwonego śladu, a skronie nie pulsują.

Warto wiedzieć, że skórzany potnik nowego kapelusza z czasem sam lekko układa się do kształtu głowy, więc kapelusz, który na początku jest „na styk”, zwykle po kilku wyjściach robi się wygodny.

Zdarza się, że kapelusz o właściwym obwodzie uciska czoło i tył głowy, a po bokach odstaje. To znak, że głowa jest bardziej podłużna niż owal kapelusza. Gdy jest odwrotnie – uciska po bokach, a z przodu zostaje luz – głowa jest okrągła. Nie trzeba wtedy zmieniać rozmiaru: wkładkę wsuwa się tylko w to miejsce, gdzie kapelusz odstaje. Więcej o korekcie rozmiaru i o tym, jak nie zniekształcić potnika przy suszeniu, piszemy w poradniku pielęgnacja kapeluszy i czapek.

Fason a kształt twarzy

Zasada jest jedna: kapelusz ma równoważyć proporcje twarzy, a nie je powtarzać. Okrągła kopuła na okrągłej twarzy jeszcze ją zaokrągla, a wysoka główka nad pociągłą twarzą dodatkowo ją wydłuża. Za wygląd odpowiadają głównie dwa elementy: główka, czyli korona, oraz rondo. Ich nazwy i rolę objaśniamy na stronie budowa kapelusza.

• Twarz okrągła – lepiej wygląda pod wyższą, wyraźnie uformowaną główką z rynną i oczodołami oraz pod rondem średniej szerokości. Mniej korzystne są okrągłe kopuły i bardzo wąskie ronda.
• Twarz pociągła – potrzebuje niższej główki i szerszego ronda, które optycznie ją skraca. Wysoka korona i wąskie rondo podkreślą długość.
• Twarz kwadratowa, z mocną żuchwą – łagodzą ją miękkie linie: rondo lekko opadające z przodu i główka bez ostrych załamań.
• Twarz z szerokim czołem i wąską brodą – najlepiej wypada rondo średnie; zbyt szerokie przytłacza dolną część twarzy.
• Twarz owalna – pasuje do większości fasonów, więc decyduje raczej sylwetka i styl ubioru.

Punktem wyjścia dla większości osób jest fedora, bo jej elastyczne rondo można opuścić nad oczy albo unieść i w ten sposób zmieniać charakter kapelusza. Jak rozpoznać fedorę i jakie ronda w niej stosujemy, pokazujemy w kategorii kapelusze fedora.

Wzrost, sylwetka i szerokość ronda

Ronda naszych kapeluszy mają od 4 do 9,5 cm szerokości. Najwęższe spotkasz w modelach trilby, najszersze w kapeluszach kowbojskich. Przy wyborze pomaga prosta obserwacja: rondo powinno pozostawać w proporcji do ramion. Wąskie rondo na wysokim, barczystym mężczyźnie wygląda jak zbyt mały kapelusz. Szerokie rondo na drobnej osobie potrafi z kolei zdominować całą sylwetkę.

• Drobna twarz, szczupła sylwetka – rondo węższe, od 4 do 5,5 cm, jak w kapeluszach trilby, albo fedora z rondem około 6 cm.
• Przeciętny wzrost i budowa – klasyczne rondo fedory, czyli 6,5 cm.
• Wysoki wzrost, szerokie ramiona – rondo 7–8 cm, a przy kapeluszach kowbojskich nawet szersze.

Liczy się też wysokość główki, zwykle od 10,5 do 12,5 cm. Niższa główka lepiej pasuje do osób niższego wzrostu, wysoka dodaje sylwetce kilka centymetrów. Przymierzając, stań przed dużym lustrem w całości, najlepiej w płaszczu lub kurtce, do których kapelusz ma pasować. Oceniany z bliska, tylko z twarzą w kadrze, prawie każdy kapelusz wydaje się za duży.

Kolor i okazja na końcu

Kolor wybiera się dopiero wtedy, gdy wiadomo już, jaki fason i jakie rondo pasują. Na pierwszy kapelusz najbezpieczniejsze są barwy spokojne, dobrane do okrycia, które nosisz najczęściej: czerń i granat do ciemnego płaszcza, popiel do szarości, brąz do tweedu i beżu. Przegląd fasonów na okazje formalne i kolorów do garnituru znajdziesz w kategorii kapelusze męskie klasyczne.

Lista kontrolna przed zamówieniem

• Obwód głowy zmierzony co najmniej dwa razy, w miejscu, gdzie kapelusz ma przylegać.
• Wybrany fason: wyższa czy niższa główka, zależnie od kształtu twarzy.
• Szerokość ronda dopasowana do wzrostu i ramion.
• Kolor pasujący do okrycia, które nosisz najczęściej.
• Jeśli chcesz zmienić szerokość lub wykończenie ronda – ustal to z nami przed zamówieniem. Kapelusz wykonany na specjalne zamówienie nie podlega zwrotowi, dlatego takie szczegóły lepiej potwierdzić wcześniej.